Öfke Kontrol Sorunu Tedavisi

Öfke Nedir?

Öfke kelimesi birçoğumuz için oldukça olumsuz ve kaçınılması gereken bir tepki ifadesi demektir. Örneğin; iki kişi bir başkası hakkında konuşurken “Ne kadar öfkeli biri, hiç sevmem böylelerini “şeklinde bir cümle kurabilirler. Bu yazıyı okurken muhtemelen şaşıracaksınız ancak öfke tamamen doğal ve çoğunlukla da sağlıklı bir duygudur. Öfkeli kelimesi aslında toplumun algısında olumsuz iken insan doğasına baktığımızda doğal ve sağlıklı bir durumu ifade etmektedir. Öfke, bireyin herhangi bir şeyden keyif alma duygusunu önleyen her türden olay, durum veya kişiye karşı ortaya çıkardığı bir duygudur.

Öfke Kontrolü Nasıl Yapılır?

Öfkenin sağlıklı ve doğal bir duygu olduğunu belirtmiştik. Peki, öfke doğal ve sağlıklı ise neden tedavi edilmesi gerekiyor? Öfke, bireyin kontrolünden çıktığında, birey için yıkıcı duruma gelmeye başladığında, iş hayatında, kişilerarası ilişkilerinde ve yaşamının genelinde sorunlara neden olabilir. Aynı zamanda, bireyi kendisine de köle haline getirir. Yani kısacası, kontrolden çıktığında öfke sizi kendi kontrolüne almaya başlar ve istediği yere götürebilir. İşte bu durumda öfke kontrolü konusunda bir ruh sağlığı uzmanından yardım almak gerekir.

Neden Öfkeleniriz?

Engellenme

En çok öfkelenme sebeplerimizden biri engellenme hissini yaşamamızdır. Engellenme, kişinin herhangi bir amacına yönelik aktivitesine başka biri tarafından müdahale olmasıdır. Örneğin; en büyük hayali doktor olmak olan bir genci düşünelim. Liseden mezun olduktan sonra tıp fakültesine girme hakkını kazanıyor ancak ailesi bir mühendislik bölümünü seçmesini istiyor. Aile, gencin amaca yönelik aktivitesini yani tıp bölümünü okumasını engelliyor ve genç bu duruma karşı öfke duygusunu ortaya çıkarıyor.

Hayal kırıklıkları

Kişiler yaşadıkları hayal kırıklıklarında ciddi öfke tepkileri gösterebilirler. Örneğin; mevcut işinden çok daha büyük çaplı başka bir şirkete transfer olmak için istifa eden kişi, yeni girdiği iş ortamında hayal kırıklığı yaşamaktadır. Yeni iş yerinde adam kayırma, haksızlık, iftira vb. birçok şeyle karşılaşan kişi şirketin büyüklüğü ile ilgili algısına ters düşen bu durumlarla karşılaşınca hayal kırıklığı sonucu öfke duygusunu açığa çıkarır.

Kişisel kuralların yıkılması

Herkesin kendine özgü ve sınırları olan bir alanı vardır. Kişiler o alana başkalarının girmesi durumunda çeşitli tepkiler gösterebilirler. Herkesin kendine ait kırmızı çizgileri vardır. Bazıları kendisine şaka yapılmasından hoşlanmaz, bazıları ise saçlarına dokunulmasını sevmez. Bu noktada herkesin kişisel kurallara özen ve saygı göstermesi gerekmektedir. Bu özen ve saygı ortaya konulmadığında ise kişide öfke duygusu ortaya çıkmaktadır.

Haksızlığa uğramak

Hemen hemen herkes hakkı yenildiğinde öfke tepkisini ortaya koyar. Bu noktada gösterilen davranışlar tedaviye gerek olup olmadığını ortaya koyar. Haksızlığa uğrama durumunu bir örnek üzerinden inceleyelim. 10 yıldır bir fabrikada çalışan işçi K. o sabah fabrikaya gittiğinde işten çıkarıldığını öğrendi. İşten çıkarılma gerekçesi mantıklı bir gerekçe değildi ve hatta diğer işçiler de yaşanılan bu haksızlığa çok ciddi tepki göstermişlerdi. Haksızlığa uğrayan K.’nın göstereceği tepki çok önemlidir. Eğer K. işten çıkarıldığını öğrendiğinde hakkını 4857 sayılı İş Kanunu’na göre mahkemede arama yolunu tercih ediyorsa hem mantıklı hem de sonuçlarını düşünerek bir karar vermiş olur. Ancak bu durumda K. yine de öfkelenmiştir, sadece öfke tepkisini gayet medeni ve olması gereken şekilde açığa çıkarmıştır. Eğer K. haksızlığa uğradığını düşünüp işvereni gidip yaralasa veya öldürse ve ardından da hiçbir pişmanlık yaşamasa ve sadece hakkını geri aldığını ve karşı tarafın bu cezayı hak ettiğini söylese kişiye Antisosyal Kişilik Bozukluğu tanısı koyabilirdik. Öfke duygusu görüldüğü gibi iki olayda da varken birinde sağlıklı bir tepki diğerinde ise sonuçları kişinin hayatını mahveden ve sağlıksız bir tepki vardır.

Öfkelendiğimizde Ne Gibi Fiziksel Belirtiler Yaşanır?

Kişide öncelikle stres seviyesi yükselir ve gerginlik baş gösterir. Kişi, artık öfke nöbeti başlamadan önceki durumunda değildir. Kişinin vücudunda enerji artışı sağlayan adrenalin hormonunun salgısı artış gösterir. Böbrek üstü bezleri tarafından adrenalin ismindeki stres hormonu devreye sokulur. Adrenalin, vücuda anlık enerji sağlayan bir hormondur. Bu arada nefes alışverişi hızlanır. Bu durumda, vücuda daha fazla oksijen sağlanır. Kişinin kalp atışları hızlanır ve böylece kan dolaşımı da artış gösterir. Sindirim yavaşlar.

Halk arasında şah damarı olarak da bilinen karotis damarı şişer. Öfkelenen bazı insanlarda özellikle yüz bölgesinde damar şişkinliğini rahatlıkla görebilirsiniz. Vücuttaki kasların gerginliği ve titremesi de artış gösterir. Tükürük bezlerinin salgılanması azaldığı için kişinin boğazında kuruma görülür. Kişi terlemeye başlar. Sesi çatallanmaya başlamaktadır. Kişi öne doğru eğilir ve adeta karşı tarafa saldırı pozisyonuna geçer. Bu sırada gözleri kararır ve soluk alışverişi hızlanır. Kişi ağzını kapatarak dişlerini sıkmaya başladığı için burun delikleri şişer ve soluk tamamen burundan alınır. Bazı kişilerin öfke anında midesi bulanmaya başlar.

Bu saydığımız şeyler aslında öfkenin belirtileri olduğu kadar vücudun enerji üretme süreçleridir. Enerji üretilmesinin amacı, beynin tehlike algılaması ve kişiyi bir aksiyona hazırlamasıdır. Bu enerji üretimi, kişinin saldırganlık tehlikesi varsa ciddi sonuçlara yol açmasına da sebep olabilir. Sinirlendiğiniz bir anı düşünün. Anneniz sizden ağır bir bavulu kaldırıp dolaba yerleştirmenizi istedi ancak siz bilgisayarda oyun oynuyorsunuz ve oyunu bölmeyi de hiç istemiyorsunuz. Annenizin ısrarı üzerine öfkeleniyorsunuz ve bir hışımla ayağa kalkıp bavulu çok hafif bir torba kaldırır gibi kaldırıp dolaba koyuveriyorsunuz. Ancak öfkeniz dindikten sonra o bavulu kaldırdığınızda size çok ağır geliyor. Bu durumun sebebi, öfkelendiğinizde vücudunuzda biriken enerjidir.

Öfke Kontrol Bozukluğu Nasıl Tedavi Edilir?

Öfkenin doğal ve sağlıklı bir duygu olduğunu belirtmiş ancak kişiye zarar verdiği zaman kontrol altına alınmasının mutlaka gerekli olduğunu da eklemiştik. Merkezimizde amacımız, bir daha öfkelenmemenizi veya öfkeyi beyninizden silip atmanızı sağlamak değildir. Psikolojik destek sağlanmasındaki amaç, öfkenizin sizi değil, sizin öfkenizi kontrol etmenizi sağlamaktır. Peki bunu nasıl gerçekleştiriyoruz?

Öfkenizi kontrol etmek amacıyla yapabileceğiniz bazı gevşeme teknikleri üzerine çalışıyoruz. Nefes egzersizi sayesinde o an öfkelenmenizi sağlayan düşünceleri bir kenara bırakıp nefesinizin vücudunuzda izlediği yola odaklanabiliyorsunuz.

Bilişsel yeniden yapılandırma süreçlerini birlikte gerçekleştiriyoruz. Bilişsel yeniden yapılandırma, kişinin düşünce kalıplarını değiştirmek anlamına gelmektedir. Öfkelenen kişiler, bela okumaya, küfür etmeye veya duygu ve düşüncelerini ifade edebilmek amacıyla aşırı duygusal sözler kullanabilmektedir. Bu kişilerin öfkelendikleri zaman söyledikleri aşırı abartılmış veya çok acıklı şeyler olabilir. İşte bu düşünceleri daha gerçekçi ve mantıklı olanlarla değiştirme üzerine çalışacağız. Örneğin; “Bu durum çok saçma, beni geri zekalı sanıyorlar herhalde” demek yerine “Evet, zor bir durum ve bu duruma öfkelenmem anlaşılabilir bir şey ancak bu duruma düşmek, dünyanın sonu değil ki. Ayrıca sinirlenmem neyi değiştirecek” demek her zaman sonuçların olumlu olmasına yol açacaktır. Bizim de amaçladığımız olumsuz düşünceler ile olumlu düşünceleri değiştirmektir.

Bu ve bunlar gibi teknikleri içeren bilişsel davranışçı terapi uygulamaları ile öfke kontrolü rahatlıkla sağlanabilmektedir. Öfke kontrolü üzerinde durulması gereken bir olgudur. Kişi, öfkesini kontrol edemediği takdirde hayatı boyunca pişmanlık ve üzüntü yaşayabileceği bazı olaylarla yüzleşebilir. Öfkelenmek artık size zarar veriyorsa, zaman kaybetmeden bizden destek alabilirsiniz.

Whatsapp

icon

Randevu Alın

WhatsApp chat