Ergenlik Dönemindeki Çocuğa Nasıl Davranmalı?

Ergenlik, bir ailenin yaşadığı en kritik dönemdir. Bu kritik dönem yalnızca ebeveynler için değil aynı zamanda ergenlik çağına gelen çocuk için de zor bir süreci temsil eder. Ergenlik, olası olumsuz sonuçları yönüyle yaşamın diğer tüm evrelerinden ayrılmaktadır. Ne yazık ki birçok ergen anne babası ise bu dönemin farkına varamaz ve çocuklarının hala kendi kontrolleri altındaki zamanlarında kalmışlardır. Ergenlik çağı yaşamın geri kalanının nasıl geçeceğini birçok anlamda belirler. Bu dönemde ailenin ergene karşı sergilediği davranışlarda değişikliğe gitmesi gerekir. Yazımızın devamında ebeveynlerin ergen çocuklarına nasıl davranmaları gerektiğini sıraladık.

Şiddet Uygulamayın

Ergenliğin zor ve fırtınalı bir dönem olduğunu belirtmiştik. Yaşanan bu zorlu dönemde sizin de bazı davranış değişikliklerine gitmeniz gerekecektir. Çocukluk döneminde belki ona bağırmak veya sözlü çatışmalara girmek gibi hatalara düşmüş olabilirsiniz ancak artık o devir kapandı. Artık size çok daha sert ve yaptırım gücü yüksek tepkiler verecek bir çocuğunuz var. Ona bağırmak ve onunla sözlü tartışmalara girmekten kaçınmalısınız. Kavga etmenin de ötesinde birçok ergen ebeveyninin hatası onları tehdit etmek olabiliyor. Harcamalarını kesmek, kredi kartlarını elinden almak veya sokağa çıkmasını engellemek vb. tehditlerle ergeni “yola getiremezsiniz”. Ona bu şekilde davranarak yaşanacak çatışmanın şiddetini arttırmaktan başka bir şey yapmayacaksınız. Sözlü şiddetin yanında asla fiziksel şiddete de başvurmayın. Bir ergeni dövmek onun ileriki yaşamını oldukça olumsuz etkilemekle birlikte ona kötü bir rol model olmanızı da sağlar. Çocuk ve ergenlik dönemlerinde şiddet görenlerin ileride kendi çocuklarına da şiddet uygulama risklerinin yüksek olduğu bilinmektedir.

Kuralları Yeniden Belirleyin

Çocuklarınızla ergenlik dönemine gelene kadar geçen süreçte bazı anlaşmalar yaptınız ve kurallar koydunuz ancak çocuğunuz artık büyüdü. Çocuk büyüdükçe ihtiyaçları da farklılaştı. Eskiden yaptığı aktivitelere karşı ilgisi kalmadı ve yeni aktiviteler buldu. Dolayısıyla anlaşmanızı bu yeni şartlara göre revize etmeniz gerekecektir. Bu yeni anlaşmanın maddelerine de karar verirken ergenin fikrini mutlaka alın. Uyulacak kuralların neler olacağına birlikte karar vermeniz ileride yaşanabilecek çatışmaları önleyecektir. Anlaşmayı mutlaka ergenle birlikte yapmaya çalışın. Ona asla ve asla bir şeyleri dikte etmeye çalışmayın. Hem başarısız olursunuz hem de aranızdaki ilişki zayıflar ve çatışmalar artar. Ergenin ihtiyaçları değiştiği için bu yeni anlaşmanın değişen şartlara entegre olması gerekir. Bu yeni anlaşma eskisine göre biraz daha esnek olabilir. Ergenler bu dönemde yaşamlarının en isyankâr döneminde yer aldıkları için kuralların da daha esnek olması tavsiye edilmektedir.

Cinsellik Eğitimi Verin

Ergenlik döneminde cinsellik, kız veya erkek fark etmeksizin, tüm gençlerin ilgi alanlarında zirveye yerleşen bir konudur. Ergenler cinselliği keşfetmeleriyle beraber onunla alakalı bilgi arayışlarına da girerler. Toplumumuzda cinsellik ne yazık ki hala bir tabu halinde yaşanmaktadır. Bu sorun kişilerin yalnızca genç ve bekarken sosyal hayatlarını değil aynı zamanda evlilikte cinsel birlikteliklerini de olumsuz etkilemektedir. Cinsellik hakkındaki yanlış inanışlar yanlış bilginin edinilmesiyle ortaya çıkar. Cinsellikle ilgili sorularını ebeveynlerine soramayan ergen çareyi arkadaşlarına sormakta arar. Arkadaşlar da başka arkadaşlardan öğrenmiştir ve çoğu zaman bu bilgiler de yanlış bilgilerdir. Örneğin; genç kızlar arasında ilk cinsel ilişkinin çok ağrılı geçtiği söylentisi yayılır. Genç kız ileride yaşayacağı birliktelikten hep korkar ve çekinir. Erkeği partneri olarak değil onun canını yakacak bir düşman gibi görebilir. Bu ve bunun gibi yanlış inanışların ergenlik çağına gelmiş çocuğunuzda olmasını istemiyorsanız onun sorularını yanıtlayın. Eğer size cinsellikle ilgili sorularını sormaktan çekiniyorsa, rahatlamasını sağlayın. Unutmayın, cinsellik ayıp değil, insani bir ihtiyaçtır.

Baskı Kurmayın

Ergenlik döneminde girmiş olan çocuğunuza karşı baskı kurmaya veya otoriter davranışlar sergilemeye çalışmayın. Bu davranış tarzı size başarı sağlamayacağı gibi aynı zamanda aranızdaki köprülerin atılmasına da sebep olacaktır. Onun üzerinde baskı kurarak onu istediğiniz davranışları sergilemeye yöneltemezsiniz. Baskı özgürlüğü kısıtladığı gibi nefreti de doğurur. Ergenlik döneminde gencin isyan ateşinin daha da alevlenmesine neden olur. Tabi ki bazı kurallar koyacaksınız ve ergenin de bu kurallara uymasını isteyeceksiniz. Bu sizin bir ebeveyn olarak en doğal hakkınız olduğu gibi çocuk gelişimi açısından da oldukça faydalıdır. Ancak çocuklukta dahi çocuğun fikri alınırken ergenlik döneminde kuralların birlikte hazırlanması gerekmektedir. Ergene dikte etmeden veya baskı kurmadan neden kurallara ihtiyacımız olduğunu ve kuralları nasıl koyacağınızı anlatın.

Bu yazı 09 Haziran 2020 tarihinde güncellenmiştir.

WhatsApp chat